( Να πω εδώ ευθύς εξαρχής ότι όλα όσα αναφέρονται αποτελούν προσωπικές απόψεις και βέβαια φιλοδοξούν να είναι «σωστές». Απλά είναι η γνώμη μου. Θα ήθελα να αναφέρω ακόμα ότι αρκετά από αυτά που γραφώ βασίζονται σε άρθρα των κ.κ. Μισκή και Αθανασίου)
Δεν υπάρχει πιο επαναλαμβανόμενο ερώτημα από το «τι λάστιχα να βάλω» « να αλλάξω διάσταση» « ποια διάσταση».
Να ξεκαθαρίσουμε κάτι : «Ξεχάστε» ότι ξέρατε για ασφάλτινα ελαστικά, εδώ στο χώμα έχουμε άλλες ανάγκες. Ας πιάσουμε τα βασικά λοιπόν
Φάρδος
Εν αντιθέσει με το ζητούμενο στην άσφαλτο για «καλύτερο κράτημα» στις δίκες μας συνθήκες το μεγάλο πλάτος αλλού είναι μειονέκτημα αλλού πλεονέκτημα. Όλα έχουν να κάνουν με την απλή αρχή της φυσικής ότι όσο πιο μεγάλη είναι η επιφάνεια «το πάτημα» του ελαστικού στον όποιο δρόμο τόσο λιγότερη είναι η δύναμη την οποία το ελαστικό ασκεί στο δρόμο, Δεν θα μπλέξω μαθηματικά αλλά μόνο απλά παραδείγματα. Το καρφί γιατί έχει μύτη?? Γιατί η όλη δύναμη ασκείται στην μυτούλα και δεν «απλώνεται» σε μεγαλύτερη επιφάνεια...
Στην λάσπη πχ. Θέλουμε να κόψουμε την επιφανειακή μερέντα και να βρουμε πιο στέρεο έδαφος. Ένα φαρδύ λάστιχο 235 - 245 είναι πιο εύκολο να «πλανάρει» πάνω στην μερέντα, να «επιπλεύσει», ενώ ένα στενό 195 πχ θα κόψει την λάσπη πιο εύκολα ( όπου βέβαια λάσπη βάλτε όποια σαθρή επιφάνεια θέλετε πλην άμμου, εκεί θα επανέλθουμε )
Άρα... συνήθως και για μικτές συνθήκες χρήσης καλό είναι το φάρδος του πέλματος να μένει σε μια λογική... ναι οκ είναι ωραία τα φαρδιά, αλλά....... άσε που μπορεί να θέλουν και πιο φαρδιά ζάντα για να «ανοίξουν» σωστά.
Ύψος πλαϊνών.
Άλλος ένας συμβιβασμός. Το πλαϊνό λειτουργεί σαν επιπρόσθετη «ανάρτηση» κάνοντας την οδήγηση πιο άνετη, ψηλό πλαϊνό όμως σημαίνει ότι «απορροφά» μερος της εντολής μας «στρίψε» ή να το πω καλύτερα την καθυστερεί ώστε να γίνει.... Ναι μη φανταστείτε τώρα τίποτα αιώνες για χιλιοστά του δευτερολέπτου μιλάμε. Την διαφορά αυτή θα την καταλάβετε πιο εύκολα αν οδηγήσετε αυτοκίνητο με 45αρι πλαϊνό....
Ένα τελευταίο, είναι ότι ακριβώς αυτή η συμπεριφορά σαν «ανάρτηση» μειώνει αυτό που λέμε «αίσθηση» το τιμόνι.
Τι σημαίνουν όλα αυτά.
Λόγω κακοτράχαλων εδαφών που κινούμαστε αν χάσουμε αυτήν την ανάρτηση βάζοντας ένα «κοντό» σε πλαϊνό λάστιχο
Α. Θα ταλαιπωρηθούμε εμείς
Β. Θα ταλαιπωρήσουμε όλα τα μέρη της ανάρτησης και του τιμονιού μας καθότι ΔΕΝ θα αποσβένεται μερος του κραδασμού από τα ελαστικά αλλά όλο το «χτύπημα» θα πηγαίνει σε συνδέσμους, ψαλίδια, κρεμαγιέρες, ακρόμπαρα...... Κι αυτό όπως καταλαβαίνετε δεν είναι καλό...
Κάτι ανάλογο συμβαίνει όταν έχουμε παρα-φουσκωμένα τα λάστιχα ( πέραν της πρόωρης και περίεργης φθοράς)
Συνολικό Ύψος Ελαστικού
Η επομένη συζήτηση. Να βάλω ψηλότερα ελαστικά ώστε να κερδίσω υψος κ.λ.π. κ.λ.π. Πέραν του ανωτέρω θέματος με τα πλαϊνά και το φάρδος αν κρατήσετε τις ίδιες ζάντες 15’’ πχ. ( για να είναι ένα λάστιχο μεγαλύτερο σε διάμετρο θα πρέπει να έχει ψηλότερο πλαϊνό, και επειδή τα πλαϊνά πάνε μέχρι το Νο 80, αν θέλουμε κι άλλο θα πρέπει να φαρδύνουμε ΚΑΙ το πέλμα με ότι έχουμε συζητήσει παραπάνω) υπάρχουν κανα δυο σημαντικά θέματα που πρέπει να σκεφτείτε αλλά και μερικά δευτερεύοντα.
Α. Βάρος. Το όλο σύστημα της ανάρτησης σας έχει σχεδιαστεί να κουμαντάρει ένα συγκεκριμένο βάρος άκρου. Αυξάνοντας αυτό το βάρος αυξάνεται η καταπόνηση του συστήματος ανάρτησης, των συνδέσμων κ.λ.π. πέραν ότι –λέμε τώρα – θέλετε πιο σκληρά αμορτισέρ για να κρατάνε τον βαρύτερο τροχό σε έλεγχο. Να μη μιλήσουμε βέβαια για την σημαντική καταπόνηση ΟΛΟΥ του συστήματος μετάδοσης της κίνησης, καθώς ο βαρύτερος και μεγαλύτερος τροχός το καταπονεί ΚΑΙ αυτό.
Β. Μακραίνουν ανάλογα οι σχέσεις σας. Εκεί που βγάζατε μια ανηφόρα πχ με κρεμασμένη τρίτη, θα θέλετε σκασμένη δευτέρα, με ότι σημαίνει αυτό σε κατανάλωση ζόρισμα μοτέρ..... και καλά να έχετε «κοντά» κάτι γίνεται, αν όχι?
Γ. Rubbing. Ε όλο και κάπου θα βρίσκουν από ένα σημείο και μετά, και καλά να είναι μόνο σε φτερά κ.λ.π. Αν είναι και σε μέρη της ανάρτησης??? Και κάτι ακόμα, όταν κοιτάτε «αν βρίσκουν» σκεφτείτε τι διάμετρο θα έχουν μόλις «στουμπώσουν λάσπη», μήπως η λάσπη «τροχίζεται» στο φτερό σας ή όπου αλλού είναι το «στο παρα τσακ δε βρίσκει» ???
Δ. Το κοντέρ σας δείχνει «λάθος» σε έμενα πάντως ταίριαξαν τα πραγματικά χλμ. με του κοντέρ
Τι είδος πέλματος MUD? All-terrain? Street??
Να πω εδώ εξ’ αρχής ότι αυτό είναι το πιο «συζητήσιμο» θέμα και θα καταλάβετε το γιατί.
Να πούμε όμως και ορισμένα βασικά. Ένα χωμάτινο ελαστικό οποιουδήποτε τυπού έχει πιο ανθεκτικό σκελετό για τις κακουχίες από πέτρες κ.λ.π. άλλο πολύ άλλο λίγο άλλα σαφώς πιο ανθεκτικό.
MUD
Άνθρωποι ορκίζονται σ’ αυτά. Τους βοηθούν να περνάνε από παντού. Τα έχετε ακούσει τι να λέω τώρα...
Για να δούμε όμως τα «πλην». Συνήθως ( ειδικά τα αναγομωμένα) είναι πιο βαριά από τα αντίστοιχων διαστάσεων πιο ασφαλτινα, με ότι αυτό συνεπάγεται όπως είδαμε παραπάνω. Συνήθως επίσης είναι και λίγο πιο ψηλά.
Τα mud λοιπόν επειδή έχουν να κάνουνε με λάσπη είναι έτσι όπως είναι, το ένα τακούνι εδώ και το άλλο στα Σουρμένα. Γιατί??? Απλό!! Θυμηθείτε το παράδειγμα του «καρφιού», ε για τον ίδιο λόγο. Να τρυπάνε το επιφανειακό σαθρό και να φτάνουν στο πιο κάλο από κάτω... ( η ίδια λογική ισχύει και για τα λάστιχα χιονιού με καρφιά παρεμπιπτόντως ) αλλά και να καθαρίζουν από την στομωμένη λάσπη πιο εύκολα.
Η πίεση λοιπόν που λέγαμε τι κάνει??? Πιέζει πολυυυυυ και χώνεται στο χώμα, αλλά το «μέσα» του πέλματος πατάει κι αυτό, όποτε παίρνει κάποιο βάρος από το τακούνι, γι αυτό και τα τακούνια είναι και πανύψηλα. Να έχουν χώρο να χωθούν πριν καθίσει στα αυλάκια το αυτοκίνητο Ναι. Και στην άσφαλτο??? Μπράβο καλά το καταλάβατε πατάμε ΜΟΝΟ σε αυτά τα τακουνάκια.... και τι μας κρατάει στην άσφαλτο να μην γλιστράμε? Τι είπαμε στην αρχή?? Η επιφάνεια τριβής!!!! Που εδώ είναι πολυυυυυυ λιγότερη από ότι το αντίστοιχο ασφάλτινο ( κάντε το και βρεμένο ασφάλτινο...). Να λοιπόν γιατί τα mud φθείρονται πιο εύκολα για ακόμα ένα λόγο, η «δύναμη ανά τακούνι» που τρίβονται στην άσφαλτο είναι πολύ μεγαλύτερη.
Να κάνω μια παρένθεση εδώ λέγοντας ότι αυτά τα προβλήματα και οι λύσεις που προσπαθεί να δώσει κάθε κατασκευαστής ελαστικού είναι που κάνουν τις διαφορές μορφές πελμάτων + βέβαια τις διάφορες ποικιλίες mud.. Ακόμα δεν θα ήθελα να πιάσουμε το θέμα «γόμα» καθότι εκεί είναι ακόμα πιο μπλεγμένα.
Κάτι ακόμα με τα mud. Θεωρώ ότι ακριβώς λόγω του αυξημένου grip που έχουν στο χώμα, είναι πολύ πιο εύκολο να προκαλέσουν ζημίες στο σύστημα μετάδοσης ειδικά αν έχουν συνδυαστεί και με αλλαγή διάστασης.
Α και κάτι τελευταίο, το όριο ταχύτητας τους είναι συνήθως χαμηλό, το νου σας!!!
All terrain.
Η απόλυτη «μετριότητα». Ούτε mud είναι ούτε ασφάλτινο, είναι λίγο απ όλα, χωρίς να κάνει τίποτα καλά. Χμμμμμ αυτό όμως το μέτριο πόσο ψηλά είναι???... Και εδώ βέβαια ο κάθε κατασκευαστής έχει τα δικά του σχέδια γόμες κ.λ.π., αυτό όμως δεν αναιρεί την «μετριότητα»..
Όμως!!
Για σκεφτείτε το γεγονός ότι εκεί που λόγω του grip που προσφέρουν τα mud, η μετάδοση θα ζορίζεται να κινήσει το αυτοκίνητο τα AT απλά θα σπινάρουν???? Θα μου πεις... θα κολλήσεις.
Ναι, θα κολλήσω, ζημιά ΔΕΝ θα κάνω πάντως, καθότι η δύναμη θα εκτονωθεί στο σπινάρισμα και όχι στο......... ημιαξόνιο – κιβώτιο - διαφορικό...
Α και ίσως είναι τα βολικότερα και στην άμμο καθότι «πατάνε» αρκετά για να μην βουλιάζουν ( το ανάποδο του καρφιού που λέγαμε ) και βέβαια λίγο κατέβασμα στην πίεση ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΝΑ ΞΑΝΑ-ΦΟΥΣΚΩΣΟΥΜΕ, δεν βλάπτει, καθότι αυξάνει κι’ άλλο το «πάτημα».
Ασφάλτινα...
No comment!! Είναι αυτό που είναι πυκνό τακούνι ελαφρύς σκελετός, αδύναμα στις πέτρες πλαϊνά, πιο επιρρεπή στο σκίσιμο τρύπημα, καθότι..... ΔΕΝ φτιάχτηκαν ουσιαστικά για χώμα....
Συμπέρασμα.
“Fokion says” γιατί αυτό είναι το συμπέρασμα που ΕΓΩ έχω καταλήξει και μπορεί να είναι σωστό μόνο για έμενα.
Προτιμώ λοιπόν τα Α/Τ...... όποια μάρκα...
Είναι overall μέτρια. Που σημαίνει δεν έχω βαλε βγάλε κάθε 6μηνο, δεν τα φθείρω σαν mud στην άσφαλτο από την στιγμή που οι εκδρομές μου είναι μια στο τόσο
Δεν ζορίζω το σύστημα μετάδοσης... άμα κολλήσω κάποιος θα με τραβήξει πίσω!!!!!!! ( Αν και όπως θυμάται ο Βασίλης δεν κωλώσαν ούτε 2κινητα στην λασπερή ανηφόρα στα Γεράνια...)
Όσοι πατάτε έστω και κάθε τόσο βάλτε ΑΤ τώρα!!!! Ο δυνατός σκελετός θα σας προφυλάξει και από τις λακκούβες των «δρόμων» που λέμε ασφάλτινους και τα έργα των οργανισμών κοινής ωφέλειας.
Ο σκοπός όλου αυτού του κατεβατού είναι ΜΟΝΟ και ΜΟΝΟ να ξέρετε τι παίρνετε ( που όλοι σας το λένε ) αλλά το κυριότερο ΤΙ ΧΑΝΕΤΕ!!!!! Και τι προσαρμογές στον τρόπο οδήγησης σας πρέπει να κάνετε ανάλογα με το τι λάστιχα έχετε.
Το τι ΕΣΕΙΣ θα κάνετε στο δικό ΣΑΣ αυτοκίνητο είναι δικός ΣΑΣ λογαριασμός.
Τα σέβη μου
Φωκίων Πετρίτης
